بمب شیمیائی خردل Mustard (C4H8Cl2S)، با محلول آب، سود سوزآور NaOH، و هیپوکلریت سدیم NaOCl و یا هیپوکلریت کلسیم Ca(OCl)2 که با محیط زیست سازگار می باشند، هیدرولیز شده، و به تیودی گلیکول تبدیل گشته و اثر کشندگی خود را از دست داده و خنثی می شود.

بمب شیمیائی سارین (C4H10FO2P) Sarin، با محلول آب، سود سوزآور NaOH، کربنات سدیم Na2CO3، و هیدروکسید پتاسیم KOH، و در pH=13 و در درجه حرارت های معمولی محیط هیدرولیز شده، و مولکول هیدروفلوریک اسید HF را ایجاد می نماید. مولکول HF تولید شده در حضور سود سوزآور به سدیم فلوراید NaF تبدیل می شود. بدین ترتیب بمب شیمیائی سارین خنثی شده و اثر کشندگی خود را از دست می دهد.

حدود یک ربع قرن از جنگ تحمیلی عراق علیه ایران گذشته اما متاسفانه هنوز مناطقی از کشور آلوده به مین و بمب های عمل نکرده و باقی مانده از جنگ بوده و گاهی نیز خسارات جبران ناپذیری به کشور تحمیل می شود. با توجه به محدودیت برد تجهیزات مین یاب مغناطیسی و برای حصول اطمینان کافی از عدم وجود بمب های عمل نکرده، ضروری است عمق نفوذ بمب با دقت قابل قبولی برآورد شود. در این مقاله، ابتدا مدل ریاضی حرکت بمب در هوا و در خاک نوشته شده و سپس در نرم افزار متلب بر مبنای استاندارد TM و هندبوک نظامی امریکا، حرکت بمب شبیه سازی شده است. در ادامه با مطالعه موردی نفوذ بمب های عمل نکرده در میدان نفتی آزادگان، نتایج شبی هسازی و مقاله میزوهو با هم مقایسه و اثر زاویه حمله در میزان عمق نفوذ بررسی شده است. در نهایت با تحلیل کلیه پارامترهای موثر، میزان صحیح عمق نفوذ برآورد و عدم اعتبار نتایج مقاله میزوهو نشان داده شده است. حفاری های بعدی انجام شده در منطقه و عدم برخورد به بمب های عمل نکرده در عمق بیش از شش متر نیز عملا نتایج این تحقیق را به اثبات رسانده است.

ضرورت طراحی سازه های امن در مقابل انفجار بمب های هوایی در سطح زمین، بر کسی پوشیده نیست. در راستای نیل به این هدف، نحوه انفجار بمب و انتشار موج تنشی ناشی از انفجار در محیط سنگی ناپیوسته در این تحقیق مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته و پایداری سازه های زیر زمینی در مقابل انفجار سطحی بمب ها تحلیل شده است. در این مطالعه پس از انتخاب پالس دینامیکی ناشی از انفجار یک بمب با وزن و میزان نفوذ معین در سطح زمین، و محاسبه شکل و ابعاد کراتر ایجاد شده در اثر انفجار بمب، پالس دینامیکی به صورت شعاعی به مرز کراتر اعمال شده و نحوه انتشار و میرایی موج در محیط سنگی ناپیوسته مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است. به منظور مدل سازی محیط ناپیوسته و انتشار موج دینامیکی در این محیط از نرم افزار المان مجزای UDEC که قابلیت تحلیل دینامیکی مدل ناپیوسته زمین را داراست، استفاده شده است. مطالعات انجام شده نشان می دهد که برای یک بمب با وزن و میزان نفوذ معین با افزایش عمق سازه، احتمال ناپایداری سازه در اثر شوک انفجار در سطح زمین کاهش می یابد. همچنین وجود ناپیوستگی های موثر (باسختی و پارامترهای مقاومتی پایین) نیز این احتمال را کاهش می دهند. تحت شرایط یکسان چنانچه زاویه شیب ناپیوستگی نسبت به خط واصل مرکز انفجار و محل سازه حدود 60 درجه باشد احتمال پایداری سازه نسبت به سایر زاویه ها افزایش می یابد.

برای طراحی هرگونه سازه امن زیرزمینی نیاز است این سازه در عمق بهینه اجرا گردد تا با وجود سرباره بتواند از امنیت کامل برخوردار باشد. بنابراین دانستن میزان عمق نفوذ بمب های سنگرشکن که نهایتا انفجار در آن حاصل می شود در طراحی سازه های پدافندی ضروری می باشد. میزان عمق نفوذ علاوه بر مشخصات پرتابه و سرعت اصابت آن بستگی به مشخصات ژیومکانیکی و مقاومتی محیطی که مورد برخورد قرار می گیرد دارد. در این تحقیق مدل سازی عمق نفوذ بمب GBU-28 توسط نرم افزار آباکوس و در سنگ های با RMR>90 سه نوع سنگ گرانیت، ماسه سنگ و آهک انجام می گیرد. این بمب هدایت شونده به وسیله لیرز از انواع بمب های نفوذگر می باشد که قبل از انفجار چندین متر به درون خاک، سنگ و یا بتن نفوذ کرده و سپس منفجر می گردد. در این تحقیق، در ابتدا پارامترهای ژیومکانیکی هر سه نوع سنگ با RMR>90 توسط مطالعات کتابخان ه ای و نرم افزار RocData تعیین می گردد. سپس عمق نفوذ بمب در هر سه نوع سنگ توسط مدل سازی به دست آورده می شود. از آنجا که پارامترهای مقاومتی سنگ با RMR مشخص منحصر بفرد نمی باشد، بنابراین آنالیز حساسیت علاوه بر سرعت برخورد بمب بر روی پارامترهای مقاومتی توده سنگ نیز انجام گرفته و در پایان نیز نتایج به دست آمده از مدل های عددی توسط روابط تجربی راستی آزمایی می گردد. مدل سازی عددی توسط نرم افزار المان محدود نشان می دهد که عمق نفوذ در سنگ های با RMR>90 گرانیت، ماسه سنگ و آهک به ترتیب 33/80، 4/4 و 37/5 متر می باشد.